Luchtverontreiniging

Fijn stof is niet tof

In de bestrijding van luchtverontreiniging vraagt 'fijn stof' bijzondere aandacht. Want hoewel de totale uitstoot van fijn stof de voorbij tien jaar daalde, neemt het relatieve aandeel van het verkeer in de totale deeltjesuitstoot toe en slagen we er volgens de Hoge Gezondheidsraad niet in de Europese normen te halen. (K.M.)

Toch liggen de Europese normen hoger – d.w.z. hogere volumes toegelaten – dan de waarden die de Wereldgezondheidsorganisatie aanbeveelt en dan die in de Verenigde Staten. Berekeningen wezen uit dat, alleen rekening houdend met de grotere fractie van de kleine deeltjes in de lucht in 2004 in Brussel, Antwerpen en Charleroi, in elk van deze steden tussen de 40 en 75 vroegtijdige sterftejaren per 100. 000 inwoners kunnen worden vermeden indien België de richtwaarden van de WGO respecteert.

In 2009 kregen België en zes andere EU-lidstaten van de Europese Commissie een eerste waarschuwing omdat het onvoldoende kon aantonen dat het de norm voor fijn stof tegen midden 2011 kon halen. Een aanvraag om uitstel werd daarom afgewezen. Maar er zit wel een batterij maatregelen in de pijplijn," zegt Vlaams milieuminister Joke Schauvliege (CD&V). "De Europese luchtkwaliteitsnormen voor fijn stof traden in werking op 1 januari 2005. Veel Europese landen hebben problemen met het behalen van deze normen, onder meer omdat de verspreiding van het stof door de lucht zich niet aan landsgrenzen houdt. Als individueel land kan je daarop geen invloed uitoefenen. Er bestaan wel samenwerkingsakkoorden over de uitwisseling van gegevens." Een voorbeeld daarvan is het akkoord dat Schauvliege in 2010 sloot met haar collega van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. Een belangrijk deel van het fijn stof in Noord-België is immers afkomstig uit het Ruhrgebied.

In het voorjaar van 2011 daagde de Europese Commissie België voor het Europees Hof van Justitie te dagen omdat er in 2008 in acht delen van het land teveel fijn stof in de lucht zat. Maar België is daarmee niet alleen. Er lopen wel twintig inbreukprocedures over fijn stof bij de Commissie. Naast België zijn ook Cyprus, Spanje, Portugal, Italië, Zweden en Slovenië voor het hof gedaagd.

Dieselwagens ontmoedigen

Een van de maatregelen om fijn stof terug te dringen is de hervorming van de Belasting op In Verkeerstelling (BIV). Die is vanaf 1 januari 2012 niet meer gebaseerd op de motor, maar wel op de milieuprestaties van de wagen. Een van de grote problemen was het sterke dieselkarakter van het Belgische wagenpark, onder meer door de in verhouding jarenlang gunstigere dieselprijs aan de pomp en door de premie bij de aankoop van een dieselauto met een lage CO2-uitstoot. Hoewel diesels iets minder ongunstig zijn voor het klimaat, zijn ze minder goed voor fijn stof en stikstofdioxide (NO2). Dieseldeeltjes behoren tot de meest schadelijke voor de menselijke gezondheid.Dieselverkeer een van de hoofdoorzaken van fijn stof.

De automobielsector speelt zelf ook op die trend in. Zo hebben LeasePlan en Toyota een nieuw partnerschap gesloten voor milieuvriendelijke fleetoplossingen.In het kader van deze overeenkomst zal LeasePlan zijn klanten proberen warm te maken voor de nieuwe Toyota Prius Plug-In Hybrid die in 2012 op de markt komt. Volvo heeft een test project lopen, in samenwerking met Siemens. Een van de projecten is Volt-Air, gecoördineerd door Siemens. Beide bedrijven participeren ook in Volt-Air, samen met onder meer leasingbedrijf Westlease, de kleine elektriciteitsleverancier Elexys, leverancier van kleine warmtekrachtkoppelingcentrales Van Wingen en IT- en ICT-specialist Powerdale.

Elektrische wagens: oplaadproblemen

Intussen neemt het aantal oplaadpunten voor elektrische wagens flink toe, al bestaan er nog belangrijke knelpunten. Zo zou het een praktische oplossing zijn laadpunten te installeren op de parkings van grootwarenhuizen. Maar de distributie van elektriciteit is een voorrecht van de aangewezen netbeheerders. Voor anderen is het doorleveren van elektriciteit verboden. Maar een oplossing kan niet veraf liggen. Dat weet iedereen die ooit een vakantie doorbracht op een camping of aanmeerde in een jachthaven. Overigens, bedrijven kunnen zonder juridische problemen een laadpaal voor hun eigen medewerkers plaatsen, dat geldt niet als distributie.Oplaadpaal voor elektrische wagen.