Afvalwaterzuivering via rietveldsystemen

Een volwaardig ecologisch alternatief

Tot op heden zijn rietvelden in België voornamelijk toegepast voor zuivering van huishoudelijk afvalwater op kleine schaal. Al sinds de jaren '60 van de vorige eeuw vindt wereldwijd onderzoek plaats op vlak van waterzuiveringssystemen met planten. Dit heeft geleid tot interessante nieuwe toepassingen van rietvelden, op grotere schaal (500 – 50.000 IE) en voor andere soorten afvalwater, zoals uit de landbouw en de industrie. Ook biedt de nieuwste generatie plantensystemen de mogelijkheid om de benodigde oppervlakte en de CO2-footprint drastisch te verkleinen. (B.V.)

In een rietveld kan afvalwater op een natuurlijke wijze gezuiverd worden. Dat betekent niet dat de werkingsprincipes in het rietveld eenvoudig zijn. Wereldwijd lopen aan tientallen universiteiten al jaren researchprojecten naar plantensystemen die jaarlijks op internationale congressen worden gepresenteerd. Hierbij ontstaat steeds meer kennis omtrent de interne werkingsmechanismes in een natuurlijk zuiveringssysteem en ontstaat inzicht over hoe deze natuurlijke processen optimaal in te zetten zijn.

Toepassingsgebieden

Gespecialiseerde bedrijven willen zich de komende jaren concentreren op een aantal nieuwe toepassingsgebieden van rietvelden.

Zo is er de middenklassegrootte van RWZI's (rioolwaterzuiveringen) voor zuivering van huishoudelijk afvalwater (500–50.000 inwonersequivalenten). De investeringskosten voor rietvelden liggen op een vergelijkbaar niveau als die van conventionele systemen voor afvalwaterzuivering. De jaarlijkse kost ligt maar op 20 à 25 % van die van conventionele systemen door de minimale inspanning nodig voor toezicht en onderhoud, gecombineerd met een bijzonder laag energieverbruik.

Bij slibontwatering van septisch materiaal of van zuiveringsslib van conventionele installaties wordt het te behandelen slib in een veraardingsbassin gebracht waarin riet groeit. Het riet zorgt voor behoud van de drainagecapaciteit van het slib en ontwatert het gelijktijdig door verdamping via de planten. Bovendien wordt het slib voor een belangrijk deel geoxideerd. De bassins moeten maar eens per tien à twaalf jaar geleegd worden en daarbij heeft het ontwaterde slib een drogestofgehalte van 30 à 35%. Daarna wordt het bassin weer in bedrijf gesteld. Bij de ontwatering is geen toevoeging van chemicaliën nodig en door de minimale kosten voor toezicht en onderhoud en een verwaarloosbaar energieverbruik, ligt het break even-point van dit soort systemen op vijf à vijftien jaar.

Er zijn intussen ook met succes systemen ontworpen voor de behandeling van diverse typen industrieel afvalwater, bijvoorbeeld afvalwaters met nitraat, aromaten (benzeen, tolueen), glycol (ontijzen bij luchthavens), complexe organische verbindingen en ammonium (percolaatwater van vuilstortplaatsen, composteringsinrichtingen) en de behandeling van de vloeibare fractie afkomstig van mestscheiders in de varkenshouderij. Hierbij dient naargelang het type en de grootte van de belasting een plantensysteem op maat, met de juiste eigenschappen, te worden ontworpen. Vaak gaat het hier om meertrapssystemen, waarin soms ook conventionele technieken een plaats vinden.Een plantensysteem kan een groen visitekaartje vormen in een industriële omgeving.

Nieuwe rietveldtechnologie

Onlangs werd een speciaal type van plantensystemen ontwikkeld met bijkomende geforceerde beluchting. Tegenover de gebruikelijke 'passieve' plantensystemen, kent dit principe het voordeel dat het rietveld veel kleiner gebouwd kan worden, tot een minimum van 1 m2/IE bij huishoudelijk afvalwater. Tegelijkertijd vraagt dit systeem tegenover conventionele installaties maar 20 % van de beluchting, dus wordt aanzienlijk op energie bespaard. Ook opent deze techniek de mogelijkheid om zwaarder belaste afvalwaters te behandelen.

Omdat niet alleen overheden maar in toenemende mate ook het bedrijfsleven oog heeft voor duurzaam ondernemen, bieden rietveldsystemen een uitgelezen kans om een afvalwaterprobleem milieuvriendelijk op te lossen. Naast de financiële en ecologische voordelen, kan een plantensysteem een groen visitekaartje vormen in een industriële omgeving.